> Strona gwna > Artyku³y
T³umacz Strony/Translator Site
Kalendarz
Maj 2017
P W C P S N
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
ARTYKU£Y - ARTICLES Ab ovo usque ad mala
Nostradamus
MONDE UNIVERS CRÉATION
Materia?y nades?ane
do redakcji portalu
redakcja portalu nie
ponosi odpowiedzialnosci
za nadeslane materia?y




Artyku? pilotuj?cy ksi??k? Watykan Zdemaskowany - Papie? musi umrzec



Afera Banco Ambrosiano



Koniec ery ryb cz.1-tajemnicza wiedza majów
Koniec ery ryb cz.2- Naukowcy dowodza

 

Pedofilia i Satanizm... cz1     
Pedofilia i Satanizm...cz2
  
 


NOSTRADAMUS VATINICIA CODE 





NOSTRADAMUS VATINICIA CODE [ ENG ]



Chro?my nasze dzieci -
Plaga spo?ecze?stwa -
Pedofilia


Prof. Adam Gierek: S?o?ce zniszczy Ziemi?!
 
 

Ks. Piotr Natanek oskar?a Watykan




Afery za Spi?ow? bram?

 

DSS - Zwoje znad Morza Martwego cz1
Data 13/04/2010 16:12  Autor Magdalena Struska  Klikni 10855  Jzyk Polish
 

DSS- Zwoje znad Morza Martwego

Przez wzgl±d na Syjon nie umilknê, przez wzgl±d na Jerozolimê nie spocznê, dopóki jej sprawiedliwo¶æ nie b³y¶nie jak zorza i zbawienie jej nie zap³onie jak pochodnia. {Ks. Izaj.62,1}.
 
W latach 1947-1956 znaleziono teksty oraz dokumenty fragmentaryczne datowane na ok. III w przed Chr. Do VIII, po Chr.


Termin „Zwoje z Qumran” w zawê¿onym zakresie odnosi siê do 11 grot po³o¿onych w siedmiu g³ównych rejonach wzd³u¿ pó³nocno-zachodniego wybrze¿a Morza Martwego miejscowo¶ciach: Qumran, Masada, Wadi Murabba’at, Nachal Chewer, Nachal Celim, Nachal Miszmar, Chirbet Mird.

W dniach 10-23 marca 1952 roku archeolodzy sprawdzali ok.273 pieczar i grot znajduj±cych siê w tym rejonie mniej wiêcej na obszarze ok. 8 km od Hajar-el-Ashah {hebr.Eben habbohen lub „kamieñ Bohan”, joz 15:6} do Ras Feszcha. ¦lady wskazuj±ce na to, ¿e groty by³y niegdy¶ zamieszkane odnaleziono w zaledwie 39 grotach, a ok. 25 zawiera³o przedmioty i naczynia gliniane. Natomiast materia³ pisemny znajdowa³ siê tylko w 11 grotach.


Qumran- arabska wspó³czesna nazwa stosowana w odniesieniu do Chirbet i Wadi Qumran.

Khirbeh { arab.} znaczy „kamienne ruiny”,  a wadi znaczy „wyschniête ³o¿ysko potoku”, co jest odpowiednikiem hebrajskiego Nachal.

Wykopaliska w Chirbet Qumran

W latach 1951-1956 prowadzono prace wykopaliskowe pod kierunkiem. De Vaux OP- dyrektora Ecole Biblique et Archeologique Francaise w Jerozolimie.

Dokonano wówczas 3 zasadniczych odkryæ:
  1. Cmentarz,zajmuj±cy wschodni± czê¶æ p³askowy¿u {od o¶rodka wspólnoty oddziela³ go d³ugi mur}.
  2. O¶rodek wspólnoty w zachodniej czê¶ci p³askowy¿u, wiele pomieszczeñ warsztatów rzemie¶lniczych oraz pozosta³o¶ci po wie¿y.
  3. Ruiny akweduktu, który dostarcza³ wodê z Wadi Qumran do o¶rodka Wspólnoty.
Zwi±zek z Chirbet Qumran mia³o 25 grot, w których przypuszczalnie ¿yli cz³onkowie wspólnoty. Z wymienion± miejscowo¶ci± powi±zane by³y tak¿e dwa obszary gospodarcze :

Pierwszy z nich to obszar le¿±cy powy¿ej klifu Buqei oraz drugi le¿±cy ok. 1,25 km na po³udnie w pobli¿u ‘Ain Feszcha { ¼ród³o lekko s³onej wody}.

Materia³y pisemne, które znajdowa³y siê w grotach od 4-10 znajdowa³y siê wzd³u¿ po³udniowej krawêdzi p³askowy¿u. Natomiast groty 1-3 oraz 11 by³y o wiele bardziej oddalone o ponad 1km na pó³noc od centrum wspólnoty.

Grota1.

Brak dowodów na tom ¿e grota ta by³a zamieszka³a. Istniej± przypuszczenia, i¿ s³u¿y³a ona wy³±cznie za magazyn. Rêkopisy znajduj±ce siê w tej grocie by³y owiniête w p³ótna i z³o¿one w dzbanach.

Archeolodzy wydobyli z tej jaskini oko³o 70 tekstów fragmentarycznych { niektóre z nich spokrewnione by³y z siedmioma g³ównymi rêkopisami, które to odkryto w 1947 roku}.

Rêkopisy z groty 1 odkry³ beduiñski ch³opiec- pasterz prowadz±cy swoje stado kóz i owiec do wodopoju przy ¼ródle ‘Ain Feszcha. Ch³opiec zwa³ siê Muhammad ed- Dhib {co oznacza Muhammad Wilk}, by³ cz³onkiem plemienia Beduinów Ta ‘amireh.

Jak dosz³o do odkrycia 1 groty?

W czasie wêdrówki jedno ze zwierz±t zb³±dzi³o, wówczas ch³opiec zacz±³ go szukaæ- dostrzeg³szy otwór w klifie , nieco ponad 1km na pó³noc od Chirbet Qumran, wrzuci³ do jego wnêtrza kamieñ , a s³ysz±c, i¿ wydaje on osobliwy d¼wiêk, postanowi³ zbadaæ teren. Nastêpnego dnia wróci³ do groty w towarzystwie kolegi. Gdy weszli do groty ukaza³ im siê widok glinianych dzbanów z pokrywami, w których owiniête by³y w p³ótna zwoje. Siedem g³ównych rêkopisów pochodzi w³a¶nie z tej groty.

Grota 1 znajdowa³a siê na terytorium mandatu brytyjskiego w Palestynie, obejmowa³ on do¶æ spory obszar od zachodniego brzegu Morza Martwego do Morza ¦ródziemnego.

W tym czasie pañstwo Izrael nie istnia³o, powsta³o dopiero 14 maja 1948 roku kiedy to Izrael proklamowa³ swoja niepodleg³o¶æ.

Siedem g³ównych zwojów groty 1 przechowuje siê do dzi¶ w Hechal ha- Sefer- Sanktuarium Ksiêgi, które stanowi czê¶æ muzeum Izraela w Jerozolimie.

Niektóre spo¶ród fragmentarycznych tekstów z tej¿e groty stanowi± w³asno¶æ palestyñskiego Muzeum Archeologicznego we wschodniej Jerozolimie, obecnie zwanego muzeum Rockefellera.. W posiadanie pozosta³ych nale¿±cych do Ecole Biblique wesz³a Bibliotheque Nationale w Pary¿u.


Teksty G³ówne z Groty nr 1.

Tekst o nazwie zwój Ksiêgi Izajasza datowane metod± paleograficzn± na lata 125-120 przed Chr, a metod± wêgla 14 C na 202-107 r. przed Chr.

Jest on w zasadzie kompletny pomijaj±c kilka ubytków u do³u paru kolumn. Zwój ten mierzy 10,5 cala wysoko¶ci i 24,5 stopy d³ugo¶ci zapisany na siedemnastu kawa³kach pergaminu z baraniej skóry zszywanej razem o 54 kolumnach ró¿nej szeroko¶ci.

Rêkopis Ksiêgi Izajasza - datowany jest paleograficznie na koniec I wieku przed Chr. Jest tekstem fragmentarycznym i zawiera czê¶ci rozdzia³ów: 7-8; 10;12;13;15;16;19;20;22;23;;24; 25; 19;30;35;37-41;43-51;

Regu³a Zrzeszenia { Wspólnoty}- Serek hayyachad, zwana równie¿ Podrêcznikiem Dyscypliny, jest wiern± kopi± Ksiêgi Regu³y Wspólnoty spisan± duktem hasmonejskim, a jej datowanie ustalono na ok.100-75 r. przed Chr. Zawiera ona 11 kolumn pisma hebrajskiego sekty. W grocie 4 odkryto 11 tekstów fragmentarycznych kopii Regu³y Wspólnoty.

Zwój Wojny- Milchamah. Napisany zosta³ pismem herodiañskim , zawiera obszerny zbiór pouczeñ okre¶laj±cych postêpowanie „Synów ¦wiat³o¶ci” przeciw „Synom ciemno¶ci”.

Hymny- Hodayot, zwane potocznie Psalmami Dziêkczynnymi. Du¿o spo¶ród nich zaczyna siê s³owami: ”odeka adonaj” znaczy „dziêkujê ci panie”.

Datowanie paleograficznie wskazuje na lata 50 przed Chr.do 68 po Chr .natomiast metod± wêgla 14 C od 21 r. przed Chr do 61.r po Chr. Tekst kopii tej zosta³ sporz±dzony pismem herodiañskim i tworzy go oko³o 25 hymnów .

Peszer Habaqquq [komentarz} do ksiêgi Habakuka. Z³o¿ony jest z 13 fragmentarycznych kolumn cytuj±cym tekst i komentuje go.

Apokryf Ksiêgi Rodzaju to aramejski dokument datowany metod± paleografii na koniec I w. przed Chr.a metod± wêgla 14 C na okres 73 przed Chr. do 14 po Chr.

Tekst rozpoczyna siê od opowiadania o Nefilim {stró¿ach}, opowiada o narodzinach niezwyk³ego dziecka { prawdopodobnie. Noego}, o potopie i historii Abrahama.

Oprócz wymienionych powy¿ej tekstów G³ównych z groty 1 pochodz± jeszcze 72 teksty fragmentaryczne,  z których 15 to pisma biblijne. Z pism niebiblijnych na uwagê zas³uguj± trzy peszarim: do Sofoniasza, Michaesza oraz psalmów; a tak¿e dwa dodatki {apendyksy}- Zbiór B³ogos³awieñstw

- oraz dodatek do Regu³y Zrzeszenia – Regu³a Zgromadzenia.

Groty 2,5,11.

Znajdowa³y siê w tych grotach przedmioty wskazuj±ce na oznaki zasiedlenia; podejrzewa siê ¿e rêkopisy odkryte wówczas stanowi³y pozosta³o¶ci biblioteki ludzi tam zamieszkuj±cych.

Grotê 2 odnale¼li Beduini.W 1952 roku, spostrzegli oni nietoperza wlatuj±cego do szczeliny w urwisku, na po³udnie od groty 3, któr± to szczelinê ods³onili. Grota wype³niona by³a guano. Zaczêli j± dok³adnie pl±drowaæ zabieraj±c wiele warto¶ciowych rzeczy.

Archeolodzy odzyskali kilka fragmentów, które potem pos³u¿y³y do weryfikacji kupowanych nastêpnie tekstów od Beduinów .

Odkryto tutaj 18 tekstów Starego Testamentu: Kp³ 11,22-29, datowany paleogr. na drug± po³ II w. przed Chr.; Deutero-Kanoniczn± Ksiêgê Syracha 6,14-15.; 6,20-31;

W grocie natrafiono na 15 tekstów fragmentarycznych niebiblijnych. w których min. Znajduj± siê dwie kopie hebrajskiego tekstu Jubileuszy i aramejski opis Nowego Jeruzalem.

Grota 3.

 Zosta³ odkryta przez archeologów w marcu 1952 roku

Zwój Miedziany z tej¿e groty oraz kilka fragmentów z groty 1 znajduje siê w Muzeum Departamentu Staro¿ytno¶ci w stolicy Jordanii- Ammanie.

Znaleziono 14 tekstów fragmentarycznych z czego trzy by³y biblijne:Ez.16,31- 33; Ps2,6-7; Lm1,10-12; 3,53- 62. oraz jedena¶cie niebiblijnych min. Peszer – komentarz do Ksiêgi Izajasza1,1.

Zwój Miedziany na którym wyryto w 12 kolumnach tekst zawieraj±cy listê miejsc, gdzie zakopano skarby { drogocenne przedmioty, srebro, z³oto, pieni±dze- 4600 talentów srebra i z³ota}.

Grota 4.

Odkryta zosta³a przez Beduinów we wrze¶niu 1952 roku

Grota by³a po³o¿ona na po³udniowym krañcu p³askowy¿u . Nie pochodzi z niej ani jeden kompletny zwój, lecz ok. 15 tys fragmentów, które wydobyto spod gruzów o ponad metrowej wysoko¶ci. Zwoje te nie by³y owiniête w p³ótna ani te¿ z³o¿one w dzbanach.

Wygl±da³y jak porzucone lub ukryte w po¶piechu.

Przypuszcza siê ¿e mia³o to miejsce w 68r. po Chr. kiedy centrum owe mia³o zostaæ zburzone przez maszeruj±cych Rzymian ku oblê¿eniu Jerozolimy.

Jak odkryto rêkopisy z groty 4?

Grotê ta odkryli Beduini. Pewien starzec z ich plemienia opowiedzia³ im historyjkê.

Widzia³ on mianowicie zranion± kuropatwê wlatuj±c± do otworu, który znajdowa³ siê w po³udniowej krawêdzi marglowego p³askowy¿u, na którym le¿y Chirbet Qumran.

Beduini weszli do groty i zaczêli ja sprz±taæ, co czynili do czasu z³apania ich przez przedstawicieli Jordañskiego Departamentu Staro¿ytno¶ci..

Nastêpnie wykopaliska prowadzono przez grupê badaczy z Departamentu Saro¿ytno¶ci oraz Ecole Biblique i Palestyñskiego Muzeum archeologicznego.

Tysi±ce fragmentów z tej groty znajduj± siê w Scrollery w palestyñskim Muzeum Archeologicznym, w którym tak¿e przechowuje siê zwoje z groty 2.

Co odkryto w Grocie 4?

- Peszer do Ksiêgi Nahuma mierz±cy ok. 56 cm, fragmentaryczne teksty w liczbie ok.584- w tym 127 biblijnych.
  • Do tekstów niebiblijnych zaliczamy:
  • kopie aramejskiej I Ksiêgi Henocha
  • 11 kopii Regu³y Zrzeszenia { znanej z groty1}
  • 8 kopii Dokumentu Damasceñskiego
  • semickie orygina³y niektórych spo¶ród Testamentów Dwunastu Patriarchów
  • 12 fragm, pierwotnego hebrajskiego tekstu Ksiêgi Jubileuszy
  • kopie Tobiasza {1 hebrajska, 4 aramejskie}
  • fragmentaryczne kopie Hymnów
  • tekst o „Synu Bo¿ym”
  • Zbiór B³ogos³awieñstw
  • kilka nakazów Tory
Znaleziska z tej¿e groty s± bardzo wa¿nym dokumentem s³u¿±cym do krytyki tekstu Starego Testamentu, a tak¿e do szczegó³owego poznania pod³o¿a palestyñskiego wielu idei Nowego Testamentu.

Grota 5.

Odkryli ja archeolodzy pracuj±cy przy grocie 4.{ któr± to pierwsi odkryli Beduini}.

Zawiera³a 8 protokanonicznych tekstów biblijnych a mianowicie: Pwt. 7,15-24; 8,5-9,2; 1Krl 1,1.16-17; 27-37; I¿ 40,16.18-19; Am 1,3 -5; PS 119,113-120;138-142; Lm4,5 – 8.11-15; 16; 18-19; 20-22; 5,1-3; 4-12; 13; 16-17; Lm 4,17-20;

17 tekstów niebiblijnych min: kopiê Regu³y Zrzeszenia, Dokument Damasceñski, a tak¿e wa¿n± kopiê opisu Nowego Jeruzalem.

Grota 6.

Zosta³a odnaleziona przez Beduinów we wrze¶niu 1952 roku..

Znaleziono w niej 7 tekstów biblijnych w pi¶mie paleohebrajskim: Rdz.6,13-21; Kp³ 8,12-13. W pi¶mie kwadratowym : 1 Krl 3,12-14; 12,28-31; 22, 28-31; 2Krl 5,26; 6,32; 7,8- 10; 7,20- 8,5; 9,1-2. 19-21; PS 78,36-37; Pup1,1 – 6. 6-7; Dn 8,20-21;10,8-16; 11,33- 36. 38.

Grota zawiera³a 24 teksty niebiblijne : niezidentyfikowane opowiadanie, pisma prawnicze, profetyczne, liturgiczne, utwory hymniczne.

Grota 7 i 10.

Groty te odkryli archeolodzy podczas wykopalisk w Chirbet Qumran.

W grocie 7 odnaleziono 19 malutkich fragmentów spisanych w jêz. greckim, tylko dwa spo¶ród nich uda³o siê odszyfrowaæ: -List Jeremiasza 43-44 oraz Wj. 28,4-7.

Grota 8.

Odnaleziono w niej tylko 4 teksty biblijne: Rdz 17,12-19; 18,20-25; PS 17,5-9,14; 18,6-9. 10-13;  Filakteriom, tekst hymniczny i Mezuzê.

Grota 9.

Pochodzi z niej ma³y fragment papirusowy z sze¶cioma literami hebrajskimi.

Groty 5, 7 i 10

Odkryto je  na prze³omie lutego i marca 1955 roku.

Grota 10.

Znaleziono w niej ostrakon z dwoma literami hebrajskimi.

Grota 11.

Odkryta zosta³a przez Beduinów 1956 roku.

Przechowywano tu teksty Ksiêgi Kap³añskiej pisane w jêz. paleohebrajskim {11 Qpaleo-lev}; Zwój Psalmów; Targum Hioba, Zwój ¦wi±tynny {11QTemple} spisany duktem herodiañskim, zachowanym w 66 kolumnach. Datowany paleograficznie na i wiek przed Chr. Lub I w. po Chr. a obecnie metod± wêgla 14C na okres od 97r.przed Chr. do I w. po Chr.

Groty 2-11 stanowi³y czê¶æ tzw. Brzegu Zachodniego, który po zawartym rozejmie okupowany by³ przez Jordaniê.

W 1950 roku Haszymidzkie Królestwo Jordanii zadeklarowa³o swoja suwerenno¶æ w gazie i na zachodnim brzegu. Trwa³o to, a¿ do wojny sze¶ciodniowej w 1967 roku kiedy terytorium to zacz±³ okupowaæ Izrael.  Natomiast uznanie praw Jordanii do brzegu Zachodniego przyjê³y tylko Wielka Brytania i Pakistan.

Teksty odkryte przez Beduinów w Nachal Cheder, Nachal Celim, Nachal Miszmar znajdowa³y siê w czê¶ci pustyni Judzkiej a wiêc nale¿a³y do pañstwa Izrael.


Spora czê¶æ tekstów spisana by³a w jêzyku hebrajskim pozosta³a za¶ w aramejskim, oraz kilka tekstów pisanych grek±.

Publikacja zwojów

Siedem zwojów g³ównych opublikowali uczeni izraelscy b±d¼  te¿ amerykañscy.

72 teksty fragmentaryczne DJD1 opublikowano w tomie inicjuj±cym seriê DJD.

Ostatecznie w grocie 1 znaleziono 79 tekstów. Teksty z grot 2-3 i 5-10 opublikowano w DJD3. Z groty nr 2- 33 teksty, groty nr3- 15; z groty nr 5 -25, z groty nr 6 -31 tekstów, z groty nr.7 -19 fragmentów groty nr.8 -5 tekstów fragmentarycznych; z groty nr. 9- 1 fragment papirusowy . z groty nr 10 - 1 ostrakon zawieraj±cy dwa listy hebrajskie. W sumie opublikowano 130 tekstów fragmentarycznych pochodz±cych z grot.

W niezale¿nych edycjach uczeni holenderscy, izraelscy, amerykañscy opublikowali wiêkszo¶æ spo¶ród tekstów groty 11, teksty z groty 4 w sumie – 98 opublikowano w DJD5,6,7.

Raport z roku 1991 wykaza³ i¿ ok. 80 % tekstów z groty 4 czeka na opublikowanie.

Jak Izrael naby³ siedem g³ównych zwojów znajduj±cych siê pocz±tkowo w grocie1?

W roku 1947 zaraz po odkryciu groty ch³opiec beduiñski Muhammed edh- Dhib przyniós³ siedem g³ównych zwojów do syryjskiego szewca, tak¿e sprzedawcy antyków Chalila Iskandera Shahina {znanego pod pseudonimem Kando} i mieszkaj±cego w Betlejem.

Kando wraz ze swoim znajomym Georgiem Isaiaha {wyznawcy Ko¶cio³a syro- jakobickiego} zanie¶li cztery { spo¶ród innych zwojów, które otrzymali } do metropolity Mar Athanasiusa Yeshue Samuela – superiora monasteru ¦w. Marka w Jerozolimie g³owy chrze¶cijan syro-jakobitów .Metropolita kupi³ te zwoje od Kando za 24 funty.

W ten sposób zwój- Ksiêgi Izajasza; - Regu³a Zrzeszenia;- Peszer do ksiêgi Habakuka; - Apokryf do ksiêgi Rodzaju sta³y siê jego w³asno¶ci±. Natomiast pozosta³e trzy zwoje – Rêkopis Ksiêgi Izajasza; - Zwój Wojny; - Hymny {Psalmy Dziêkczynne} sprzedano profesorowi Eleazarowi Lipie Sukenikowi z Uniwersytetu Hebrajskiego w zachodniej czê¶ci Jerozolimy.

W lutym 1948 roku metropolita przyniós³ cztery zwoje do American School of Oriental Research {obecnie nosi nazwê W.F.Albright Institute of Archeological Research} we wschodniej Jerozolimie. Jon C. Trever sfotografowa³ trzy z nich, natomiast Apokryfu Ksiêgi Rodzaju nie uda³o siê rozwin±æ z powodu uszkodzeñ i posklejania.

Tu¿ po wybuchu wojny ¿ydowsko-arabskiej metropolita zabra³ cztery zwoje do Homs na terenie Syrii a potem do Bejrutu. W styczniu 1949 roku przywióz³ je do USA, gdzie na kilka lat z³o¿ono je w skrzynce depozytowej banku w Nowym Jorku.

W „Wall Street Journal”  1 czerwca 1954 roku ukaza³o siê og³oszenie o nastêpuj±cej tre¶ci: „Cztery manuskrypty biblijne spo¶ród zwojów znad Morza Martwego, datowane przynajmniej na 200 r. przed Chr. s± na sprzeda¿, mog± stanowiæ idealny dar dla instytucji religijnej b±d¼ naukowej ze strony osoby indywidualnej lub grupy Skr.Poczt.206".  O  tym og³oszeniu dowiedzia³ siê wicepremier Izraela {syn profesora Sukenika} Yigael Yadin,  który akurat przebywa³ tym czasie w USA.

I tak 1 lipca 1954 roku za po¶rednictwem bankiera z Nowego Jorku kupi³ cztery rêkopisy od metropolity za cenê 250 000 $. W dniu 2 lipca rêkopisy przyniesiono do Konsulatu izraelskiego nastêpnie przes³ano je do Jerozolimy. W ten oto sposób cztery zwoje sta³y siê w³asno¶ci± Jerozolimy, do³±czono je do pozosta³ych trzech zwojów, które Sukenik naby³ od Kando. Znajduj± siê one w „Sanktuarium Ksiêgi” w Muzeum Izraela w Jerozolimie.

Datowanie rêkopisów

Pos³ugiwano  siê dwoma metodami:

I. Paleograficzn± - poprzez badanie porównawcze form staro¿ytnych rêkopisów.

Badania te w przewa¿aj±cym zakresie prowadzili:S.A.Birnbaum, Frank Moore Cross, W.F. Albright Nahman Avigad, R.S. Hanson, J.T. Milik.

Datowanie okre¶lano przed wszystkimi metodami paleograficznymi gdzie tolerancja b³êdu wynosi +, -, 50 lat.

Manuskrypty uporz±dkowano wed³ug czterech kategorii g³ównych mianowicie:

  • archaicznej od roku ok.250 lub {koniec III w} do 150lat przed Chr.
  • hasmonejskiej od roku 150 do 30 przed Chr.
  • herodiañskiej od roku 30 przed Chr. Do 70 po Chr.
  • postherodiañskiej lub ornamentalnej od 70 do 135 roku po Chr.
II. Metod± radioaktywnego izotopu wegla 14 C.

Radioaktywny izotop wêgla rozpada siê w proporcjach, które mo¿na dok³adnie zmierzyæ niezale¿nie od warunków w jakich siê znajduje.

Promienie kosmiczne z przedtrzeni zewnêtrznej " bombarduj±" regularnie ziemiê zmieniaj±c azot w atmosferze ziemi w 14 C, który reaguj±c z tlenem w powietrzu powoduje powstanie dwutlenku wêgla. Ro¶liny czerpi± wiêkszo¶æ wêgla z dwutlenku wêgla w powietrzu i w wodzie, zwierzêta ¿ywi± siê ro¶linami - zatem ¿yj±ce istoty absorbuj± 14 C,. z kolei ten wci±¿ promieniuje lecz nie jest ju¿ pobierany, w istocie tworz±cy osad 14 C zaczyna sie rozpadaæi stopniowo powraca do postaci azotu. Rozpad taki zachodzi w tempie sta³ym, a jego czas {zw.pó³okresem ], w którym po³owa energii promieniotwórczej zanika daje siê zmierzyæ.

Margines b³êdu dla tej metody wynosi +,- 200 do +, - 80 lat.

Pó³okres dla 14 C poczatkowo obliczano na 5568 lat, potem poprawiono to na 5730 +,- 40 lat
, {dok³adniej na ten temat: R.Stuckenrath "On the Care and Feeding of Radiocarbon, nature195,1962; na temat udoskonalonej metody AMS- Accelerator Mass Spectroscopy- G. Bonani i in. "Radiocarbon Dating of the dead Sea Scrolls, Atiqot 20,1991}.

Zwój ¦wi±tynny – Grota 2.

Zosta³ opublikowany w 1977 roku przez Y.Yadina we wspó³czesnej edycji hebrajskiej, 3 tomy z dodatkiem Jeruzalem: Exploration Socjety, Archaeological Institute of the Hebrew Univwrsity , Shrine of the Book; oraz w wyd. angielskim w roku 1983 pt. The Temple Scroll, Jerusalem.

Z  groty 11 i 4 pochodz± tak¿e inne fragmenty tego tekstu.

Zwój ¦wi±tynny zawiera liczne prawa Piêcioksiêgu, przekazuj±c je w sposób rygorystyczny, przede wszystkim wymagania dotycz±ce czysto¶ci kulturowej. Do¶æ szczególn± uwagê po¶wiêcono w tek¶cie sposobowi rekonstrukcji ¦wi±tyni, st±d te¿ nazwa tego zwoju.

„ ..zbudowana mia³a byæ wewn±trz z trzech koncentrycznych kwadratowych dziedziñców z trzema bramami w ka¿dym murze- ka¿da z bram powinna nosiæ nazwê innego plemienia Izraela, w zewnêtrznych ¶cianach mia³y siê znajdowaæ pomieszczenia dla kap³anów i lewitów, na których przypada³a kolej pe³nienia s³u¿by ”. W omawianym zwoju jest tak¿e czê¶æ,  która zawiera ¶cis³e regu³y odnosz±ce siê do króla.

Tak wiêc Zwój ¦wi±tynny sk³ada siê z 4 elementów:
  1. ¯ród³a deuteronomicznego, niezaleznego pisma bazuj±cego na Ksiêdze Powtórzonego Prawa.
  2. ¬ród³a bêd±cego kalendarzem dni ¶wi±tecznych i ich obchodów.
  3. Midraszu do deuteronomium tzn. interpretacji niektórych czê¶ci Pwt.
  4. ¬ród³a ¶wi±tynnego podaj±cego szczegó³y rekonstrukcji ¦wi±tyni { tekstu pokrewnego z aramejskim opisem Nowego Jeruzalem}.

G³êboka analiza tego tekstu zawarta jest w ksi±¿ce: M.O Wise’a, A Critical Study of the Temple Scroll from Qumran Cave 11, Studiem In Ancien Oriental Civilization 49; Chicago,IL: Oriental Institute of the Univwrsity of Chicago, 1990.

Zwój Wojny – grota1

W roku 1955 opublikowa³ go Sukenik, The Dead Sea Scrolls of the Hebrew University,  nale¿± do niego fragmentaryczne teksty z groty 4 { publ. W DJD7} oraz fragmenty zwoju z groty 1.

Zwój Wojny jest regulaminem wojny czterdziestoletniej jak± cz³onkowie zwani „Synami ¦wiat³o¶ci” maj± prowadziæ u kresu dni z pomoc± Boga i Jego anio³ów przeciw wrogom „Synom Ciemno¶ci”.

Opis ten przedstawia poszczególne formacje wojskowe, wyposa¿enie armii, plany bitwy, modlitwy i ekshortacje. Mo¿na nazwaæ go Vademecum ¶wiêtej wojny w czasie ostatniego boju.

Zwój Miedziany.


Zwój ten opublikowa³ J.T Milik w DJD 3, a w 1960 J.M Allegro, The Treasure of the Copper Scroll; The Opening and Decipherment of the Most Mysterious of the Dead Sea Scrolls; A Unique Inventory of Buried Treasure, Garden City Ny: Doubleday.

Mimo, ¿e zwój ten nosi nazwê zwoju miedzianego, tak naprawdê nim nie jest. Jest bowiem p³yt± wykonan± z miedzi, któr± zrolowano w dwóch kawa³kach.

Inskrypcjami wyrytymi na p³ycie zaj±³ siê niemiecki uczony Karl Geogr. Kuhn. Mied¼ jednak uleg³a utlenieniu co spowodowa³o, i¿ zrobi³a siê krucha, nie da³o siê jej rozwin±æ. Postanowiono poci±æ j± miêdzy kolumnami przy pomocy pi³y do rozszczepiania stalówek.

Gdy j± otworzono, ukaza³o siê na niej 12 kolumn tekstu , który stanowi³ listê 64 miejsc, gdzie zakopano skarby.

Podrêcznik Dyscypliny – Regu³a Zrzeszenia - Serek hayyachad

Po raz pierwszy wydobyty zosta³ z groty 1, natomiast w grocie nr  4 odkryto: 12 jego fragmentarycznych kopii, w grocie 5 -1 fragment tego¿ dokumentu.

Pierwsz± osob±, która opublikowa³a tekst regu³y by³ Millar Burrows "he Dead Sea Scrolls of ST.Mark’s Monastery", Volume II, Facicle 2: Plater and transcription of the Discipline, New Haven,  CT American Schools of Oriental Research, 1951.

Regu³a Dyscypliny posiada wstêp, w którym informuje o zadaniach i celu wspólnoty. 1,1-15;

W dalszej czê¶ci opisuje rytua³ wej¶cia do przymierza wspólnoty 1,16-3,12; oraz jej dogmaty tzn. Doktrynê dwóch duchów: Prawdy i Niegodziwo¶ci. 3,13-4,25;; nastêpnie opisane s± zasady ¿ycia cz³onków wspólnoty 5,1- 6,23; potem nastêpujê Kodeks Karny wspólnoty 6,24- 7,25; Opis wzorcowej wspólnoty pierwotnej 8,1-9,26; oraz tekst Hymnu, w którym to zrzeszenie wielbi Boga 10,1-11,22;

W grocie 1 odnaleziono dwa zakoñczenia tego podrêcznika:

1. Regu³a Ca³ego Zgromadzenia-Mesjañska Regu³a Zgromadzenia. Sk³ada siê on z 2 kolumn przepisów dotycz±cych:
  • regu³y dla zgromadzenia na koniec czasów
  • ustalenia, które dotycz± nowo przyby³ych
  • przepisy dotycz±ce specjalnych przypadków { starców, umys³owo chorych, kap³anów}
  • przepisy dla zastêpów i cz³onków wspólnoty w ró¿nych wieku
  • porz±dek mesjañskiego zgromadzenia i uczty

2. Zbiór B³ogos³awieñstw obejmuj±cy:
  • b³ogos³awieñstwo dla najwy¿szego kap³ana { prawdopodobnie Mesjasza}
  • b³ogos³awieñstwo dla boj±cych siê Boga
  • b³ogos³awieñstwo dla ksiêcia zgromadzenia
  • b³ogos³awieñstwo dla kap³anów
Apokryf ksiêgi Rodzaju. Grota1.

Czê¶æ tego Apokryfu opublikowali N. Avigad i Y.Yadin w  "A genesis Apocryphon: A Scroll, f rom the Wilderness of Judea", Descriptions and Contents of the Scroll, Facsimiles, Transcription and Translation of Columns II, XIX-XXII { Jerusalem: Magnes Press of the Hebrew University and Heikhal hasefer 1956}.

Apokryf ten jest form± literatury parabiblijnej opowiadaj±cej po aramejsku historiê z Ksiêgi Rodzaju, któr± przy tym urozmaicono i dodano szczegó³y, relacjonuj±ce dzieje od Noego do Abrachama.

Dokument Damasceñski


Staro¿ytny tytu³ dokumentu pozosta³ nieznany, powszechnie jednak nazywany jest DD lub CD- Cairo Damascus lub Dokumentem Sadokitów.

Jest to zbiór dwóch dokumentów odkrytych przez Salomona Schechtera w roku 1896 w genizie synagogi Ezdrasza w starym Kairze. Solomon opublikowa³ je jako pierwszy tom Documents of Jewish Sectaries [ dwa tomy : Cambridge. Uk:Univwrsity Press, 1910; wznowiono ze wstepem J.A. Fitzmyera, New York, Ktav, 1970}.

Tom pierwszy obecnie jest w posiadaniu Biblioteki Uniwersytetu w Cambridge, zawiera on fragmenty dzie³a Sadokitów, wydane z hebrajskich manuskryptów kolekcji genizy kairskiej.

Tom drugi obejmuje „Fragmenty Ksiêgi Przykazañ Anana”.

Tekst ten odkryty w Kairze jednak stanowi pe³niejsza kopiê tekstu, którego fragmenty odnaleziono w Qumran w grocie nr 4.

Tekst DD dzieli siê na dwie g³ówne czê¶ci :
  1. Ekshortacjê, która zawiera rozwa¿ania nad: histori± Izraela, medytacje nad przeznaczeniem sprawiedliwych i niegodziwych, opis trzech pu³apek Beliala, przedstawienie losów tych, którzy pozostaj± wierni przymierzu i tych którzy odst±pili od niego
  2. Konstytucje Nowego Przymierza, wewnêtrzne przepisy zgromadzenia, Kodeks Karny.
Zwój Psalmów. Grota nr 2.

W roku 1956 odkupiono go od Beduinów { za ok.48000 funtów. Do roku 1961 by³ w posiadaniu Palestyñskiego Muzeum Archeologicznego. Nstêpnie uda³o siê American School of Oriental Research zastrzec w rz±dzie Jordani prawa do publikacji tego tekstu. W roku 1965 James Sanders opublikowa³ go pod nazw± The Psalms Scroll of Qumran Cave 11, DJD4, Oxford: Clarendon a w roku 1967 Sanders wyda³ inna ksi±¿kê z tego tematu : The Dead Sea Psalms Scroll, Ithaka, Cornel University.

Zwój ten zawiera du¿± ilo¶æ psalmów kanonicznych i niekanonicznych.

PS.101,1-8; 102. 18-19; 103,1; 109,21-31; 105,25-45; 146,9- 10; 148,1-12; 121,1-8; 122,1-9; 123,1-2; 124,7-8; 125,1-5; 126,1-6; 127,1; 128,4-6; 129,1-8; 130,1-8; 131,1-8; 132,8-18; 119,1-6.15-28.37-49.59-73.82-96.105-20.128-42.150-64.171-76; 135,1-9.17-21; 136,1-16.26b; 118,1.15.16..8.9.29; 145,1-7.13-21; PS syryjski II; niebiblijna pro¶ba o wyzwolenie; PS.139,8-14; 137,1.9; 138,1-8; Syr.51,13-20b.30; niebiblijna pochwa³a Syjonu { Apostrofa do Syjonu}; Ps.93,1-3; 141,5-10; 133,1-3; 144,1-7.15; PS. Syryjski III; PS.142,4-8; 143,1-8; 149,7-9; 150,1-6; niebiblijny Hymn na cze¶æ Stwórcy; 2Sm23,7; niebiblijny tekst wymieniaj±cy kompozycje Dawida; Ps.140,1-5; 134,1-3; 151A<B czyli psalm syryjski I.

Tekst psalmów pisany jest duktem pó¼no-herodiañskim i datuje siê go na ok. I w po Chr.

Wa¿n± rolê tutaj odgrywa dodatek kompozycji Dawida, mówi on miêdzy innymi o tym, ze u³o¿y³ on 3600 psalmów do ¶piewania przed o³tarzem nad nieustann± codzienn± ofiar± ca³opaln± { Tamid} na wszystkie dni roku, dla ofiary sobót {qorban} 52 pie¶ni, dla ofiary pocz±tków miesi±ca- nowiu- dni ¶wi±tecznych- Dnia Pojednania - 30 pie¶ni.

Wszystkich pie¶ni, które wypowiedzia³ by³o 446, pie¶ni do grania przeciw demonom- cztery, wszystkich by³o 4050. Wiadomo, i¿ Salomon u³o¿y³ 3 000 przys³ów a liczba jego pie¶ni wynosi 1500, znaczy to, ¿e wed³ug tego tekstu Dawid przewy¿sza³ Salomona pod wzglêdem pie¶ni i hymnów.

Murabba’at, Nachal,Cheder, Celin, Miszmar.

Na terenie dawnej fortecy i pa³acu Herodów w Masadzie znaleziono liczne fragmentaryczne teksty spisane przez skrybów kopiuj±cych teksty w Qumran..

Zaliczyæ do nich mo¿na: fragmenty ksiêgi Rodzaju; ksiêgi Kap³añskiej; Powtórzonego Prawa; Ezechiela; Psalmów oraz kopia Ksiêgi Syracha opublikowana przez Y Yadina "The ben Sira Scroll from Masada: With Introduction, Emendations and Commentary " {Jeruzalem: Izrael Exploration Socjety, 1965}.

Odnalezione teksty s± dokumentami prawniczymi, opisami powstania Bar Kochby oraz hebrajskiego tekstu dotycz±cego proroków mniejszych.

Hymny

Opublikowa³ je Sukenik w DSSHU.
Tekst ten jest czym¶ w rodzaju modlitewnika wspólnoty z Qumran. Spisany zosta³ pismem herodiañskim, zawiera 18 kolumn oraz 66 fragmentów. Co utworzy³o 25 hymnów.


Nawi±zuj± one do prze¿yæ zrezygnowanego nauczyciela Sprawiedliwo¶ci a tak¿e do jego do¶wiadczeñ, sk³adaj± uwielbienie te¿ dla Boga.

Targum Hioba z groty 2.

Zosta³ opublikowany przez J.P.M van der Ploega i A.S.vander Woudea w roku 1971, ” Le targumde Jobde la grotte xi de Qumran " ,Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen; leiden:Brill.

Targum Hioba jest spisany duktem herodiañskim i pochodzi z ok. z drugiej po³owy I w. przed Chr.

Targum czyli aramejskie t³umaczenie oko³o jednej szóstej ksiêgi Hioba, od 17,14 do42,11.oraz 37,10-42.11.

Pisanie Targumu by³o zakazane w pismach rabinicznych pó¼niejszej daty {mJadaim4,5; bSzabbat 11 5a}, jest doskona³ym dowodem na to, ¿e pisanie targumu istnia³o w czasach przedchrze¶cijañskich. Targum ten jest prawie dos³ownym odtworzeniem Ksiêgi Hioba i ró¿ni siê od pó¼niejszego targumu Hioba.

Peszarim {zn. komentarz, wyja¶nienie}

Forma literacka peszeru cytuje teksty Starego Testamentu werset po wersecie komentuje je przez aktualizacje s³ów proroka. Jest to typ utworu sekciarskiego, który nie móg³ upowszechniæ siê w ¿ydowskich krêgach poza wspólnot±. Komentarz w peszarim by³ uk³adany w przekonaniu, ¿e to co wypowiedzia³ prorok jest s³uszne. Forma takiego zapisu nie by³a znana przed odkryciem tekstów z Qumran, dlatego ró¿ni siê ona od rabinicznych pism Moszny; Talmudu i rabicznych midraszy..

Publikacja ich nast±pi³a w 1979 roku, Z.P.Organ, Pesharin: Qumran Interpretations of Biblical Books,  CBQMS 8; Washington, DC: Catholic Biblical Association.

Tytu³ “Syn Cz³owieczy” w tekstach z Qumran.

W tekstach z Qumran wystepuje zwrot „Syn Cz³owieczy”, lecz w ¿adnym z przypadków nie nie stanowi on tytu³u, jaki zawarty jest w Nowym Testamencie, w którym to osobliwe wyra¿enie greckie „ho hios tou anthropou ” powinno byæ t³umaczone nastêpuj±co „{ten}syn {tego} cz³owieka” {the son of the man} b±d¼ „{ten} syn cz³owieka” {the man ‘s son}. Forma arthrous z determinacj± jêzykow±, ma miejsce bardzo czêsto w synoptycznej tradycji, np.Mk2,10; Mt 9,6; £k 5,24; mk 2,28.

Natomiast forma anarthrous bez rodzajnika: hios anthropou jest zastosowana np. w Ap. 1,13; 14,14 [ w stosunku do Dn7,13}; Hbr2,6 { w cyt.z Ps..8,5}; Zwrot w tej formie mo¿na uznaæ za semityzm, który odtwarza hebrajskie ben’adamlub aramejskiebar’enasz. W pierwszym przypadku hebrajskie ben’adam pojawia siê a¿ 93 razy w ksiêdze Ezechiela jako forma adresu w quasi wo³aczu np. 2,1.3; i znaczy mniej wiêcej „O ¶miertelna istoto”.

W drugim przypadku mamy do czynienia z form± ben’enosz np. w Ps 144,3, a w Regule Zrzeszenia 11,20 nad lini± dodano rodzajnik: ben ha’adam.

Zwrotu tego u¿yto tak¿e w aramejskiej inskrypcji pochodz±cej z ok.VIII wieku- Sefire 3,16-17 oraz w Dn. 7,13; które w ogMólnym sensie posiada znaczenie „istota ludzka”. Rêkopisy qumrañskie zawieraj± równie¿ bar’enasz w prze³o¿eniu z hebrajskiego na aramejskie znaczy „cz³owiek, istota ludzka” {Rdz 13,16; Hi 38,5;}.

W Palestynie przed i po Chr. Zwrot „Syn Cz³owieczy” by³ u¿ywany zarówno zarówno znaczeniu ogólnym „istota ludzka” i nieokre¶lonym jako „kto¶”

.Zatem Nowotestamentowy sens tego zwrotu jako tytularny nie mia³ odzwierciedlenia przed Chr. Co znaczy³o by ¿e teoria g³osz±ca , i¿ Jezus Chrystus u¿ywa w ewangeliach tego zwrotu jako tytu³u dla jakiej¶ oczekiwanej postaci innej ni¿ On sam.

 

Zebra³a i opracowa³a na podstawie ¼róde³ {bibliografia poni¿ej}.
Zbiorów w³asnych i ¼róde³ internetowych [zdj.} Jessica.
© MMagdalena Struska  de Merowing
Powy¿szy tekst jest tekstem autorskim.
Kopiowanie, rozpowszechnianie tylko za zgod± autora tekstu.


 

 Wybór bibliografii:

  1. Abecassis E. “Qumran” wyd Albatros Warszawa 2006.
  2. Abecassis E. “ Skarb ¦wiatyni”wyd Albatros Warszawa 2005.
  3. Vanderkam, James.C.” The DeadSea Scrolls Today 1994; polskie wydanie: “ Manuskrypty znad Morza martwego” przek³ad R.Gromadzka- Warszawawyd Cyklady 1996.- relacja o stanie badañ z roku 1994.
  4. Vermes, G. „ The Dead Sea Scrolls In English : Third Edition Londyn, Penguin Group , 1987.- zawiera rzetelne przek³ady wiêkszo¶ci zwojów . poprawione wydanie z roku 1995, zawiera dodatkowo 30 tekstów oraz Zwoju Miedzianego.
  5. Zdun P. „ Pie¶ni ofiary Szabatowej z uran i Masady” Kraków Enigmat Press, 1996.- przek³ad i tekst maj±cy znaczenie do poznania angelogii i mistyki ¿ydowskiej za czasów przedchrze¶cijañskich.
  6. Garcia Martinez, Florentino „The Dead Sea Scrolls Translated : the Qumran Texts In English, Leiden Brill, 1996.- wyd.2 uzupe³nione; Kompletny przek³ad zwojów na jêzyk angielski. Wyd. pierwsze hiszpañskie Madrid : trotta 1992.
  7.  Warszawa. PAX. „Dziesiêæ lat odkryæ na Pustyni Judzkiej.
  8. Muchowski Machowski. „rêkopisy znad morza martwego” Kraków The Enigmat Press 1996.- pierwszy polski kompletny przek³ad zwojów.
  9. Laperrousaz, E.-M. Qoumran: L’Etablissement essenien des bords de la Mer Morte: Historie et archeologie du site, Paris Picard 1976.- niezale¿ne studium wykopalisk w Chirbet napisane przez archeologa.
  10. Lohse, E. „ Die Texte aus Qumran: Hebraisch und Deutsch . wyd.2. Munchen: Kosel; Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft, 1971. - wokalizowana edycja tekstów hebrajskich z dobrym przek³adem niemieckim.
  11. Kapera.Z.J. „ Pó³wiecze sporu o zwoje znad Morza Martwego“ Kraków The Enigma Press 1996. - udokumentowana historia publikacji rêkopisowi tzw. Trzeciej bitwy o zwoje.
  12. Fitzmyer .J.A. „The Dead Sea Scrolls: Major Publications and Tools for Study” Atlanta , GA Scholars 1990.-  przewodnik bibliograficzny po problemach qumrantologii.
  13. Allegro Jon Marko, „The dead Sea Scrolls :” A Reappraisal “; wyd.2 poprawione Londyn1964.- informacje dotycz±ce zawarto¶ci zwojów.
  14. Joseph. A. Fitzmyer SJ.. Paulist Press, New York Mahwah 1992, wyd polskie Enigma Press Kraków “101 pytañ o Qumran”.